De media. Uw venster op de realiteit/maatschappij. Althans dat is toch hun premisse en bestaansrecht. Maar toch begint het meer en meer te kriebelen bij mij wanneer ik de kranten en nieuwssites van vandaag doorneem. Wat is er gaande in medialand?
De media op zich zijn een verzamelterm voor heel verschillende bedrijven met elk een eigen logica. Ik ga dus ongetwijfeld te kort door de bocht gaan wanneer ik over de media spreek in dit blogbericht. Toch merk ik dat er tendensen waar te nemen zijn in de journalistieke wereld waar ik het behoorlijk moeilijk mee heb. Zeker wanneer het zogenaamde kwaliteitskranten/sites betreft. Ik heb het namelijk erg moeilijk met wat er geschreven wordt en hoe media soms bepaalde zaken lanceren.
Wanneer ik op zoek ga naar nieuws zijn er uiteraard een aantal criteria waar dit aan moet voldoen. Voor mij dient nieuws relevant, volledig, genuanceerd, ... zijn. Ik krijg steeds meer en meer het gevoel dat dit een achterhaald en hol set criteria aan het worden is op de redacties. In onze neoliberale maatschappij (en dit slaat dus niet op een politieke kleur maar op een socio-economische realiteit) proberen we alles de logica van de neoliberale economie op te leggen. Alles moet economisch opbrengen en om te zetten zijn in financieel profijt. Om winst te maken moeten we views genereren. Moeten kranten gekocht worden en moeten dingen beklikt worden. Om meer mensen dit te laten doen moeten we interessant zijn. Moeten opvallende zaken uitvergroot worden en andere geminimaliseerd. Opvallen! De aandacht vragen! Scoops hebben en het publiek prikkelen.
Dit brengt mij bij een tweede probleem. Het probleem van de manier waarop men bepaalde dingen lanceert in "de media". De stijl en de toon van onze bladen lijkt te zijn veranderd. Onderwerpen worden selectief behandeld om meer discussie uit te lokken. Koppen van kranten beginnen liefst met een pakkende quote, met zo weinig mogelijk context. Op die manier raakt de lezer geprikkeld om iets te lezen. Dat onze korte aandachtsspanne ervoor zorgt dat we niet altijd verder lezen maakt dat we met een groot probleem zitten en dat we die koppen voor waar gaan aannemen. We hechten nieuwswaarde aan de kop en niet aan het artikel. Ik erger me mateloos wanneer ik dingen lees als dit of dit. Elke politiek akkefietje wordt opgeklopt en komt in de krant.
En het moet ook heel snel gaan. Wat een ongelofelijke hoeveelheid wordt er gepubliceerd. Kranten publiceren er op los. Tegenwoordig kan je zelfs kijken of er wel elke minuut iets gepubliceerd wordt dankzij die handige balkjes waarop datum, uur, minuut, seconde staan aangeduid. Er gebeurt ook zo veel! Of niet soms? Wat mij betreft niet. Het liefst van al zou ik met een gommetje te werk gaan en de helft van wat er gepubliceerd wordt terugsturen. Staan de redacties echt zo onder druk in de strijd om views en clicks? Dit alles klinkt een beetje als het hele universiteitendebat, heb ik het gevoel.
Wat zou een oplossing kunnen zijn? Ik weet het niet. Ik ben een jonge idealist zonder de juiste opleiding, maar met de nodige interesse. Maar ik kan wel zeggen dat ik blij ben met de fusie die het mediahuis heeft opgeleverd. Hopelijk zorgt deze fusie voor minder spelers op de mark, zodat de rust in het medialandschap kan wederkeren. Jammer genoeg moeten al de titels bewaard blijven. Ik denk dat ons medialandschap best wel kan profiteren van wat minder titels. Dit legt de concurrentiedruk veel lager en zorgt ervoor dat men een onderscheid kan maken tussen nieuws dat "verkoopt" en nieuws dat interessant is. Ik stel immers de legitimiteit van dat "populaire" nieuws niet in vraag. (Dit klinkt echt niet zoals ik het bedoel) Ik vraag me gewoon af wiens taak het is om dat te publiceren.
We zouden die verantwoordelijkheid voor betere nieuwsgaring eigenlijk ook bij de openbare omroep kunnen gaan zoeken. Deredactie werd toch net om die reden opgericht: neutraal nieuws leveren. Worden zij hiervoor niet gesubsidieerd? Jammer, dat de vrt steeds door een politiek getouwtrek zo sterk wordt beïnvloed. Althans die perceptie leeft bij mij erg zo. Als ik iets uit de commissie media in het parlement opvang, is het vaak dat de vrt te veel geld uitgeeft, te veel verlies maakt, ... Dat er een economische logica sluipt in iets dat dit intrinsiek niet verdraagt lijkt niemand te zijn opgevallen. Ook de vrt doet mee in de strijd naar views en clicks. Vandaar de ongelofelijke hoeveelheid lifestyle, wistjedatjes en non-nieuws die er tegenwoordig voorbijkomt. Minder views betekenen immers minder centjes. Minder centjes betekent groter tekort. Groter tekort, meer politiek getouwtrek. En als een nieuwssite één ding wil vermijden is het toch wel dat ze zelf nieuws worden. En zo worden we collectief dommer ... ik bedoel ongenuanceerder ... Och als ik het dan toch op flessen trek ...
Laten we dit blogbericht eindigen met een vraag. Waar vind ik een goede nieuwssite waar men goed nadenkt over de gevolgen van wat men schrijft? Waar men niet links of rechts of licht hysterisch is? Waar men lezers informeert over echte misstanden in de maatschappij. Waar (een aparte) ruimte is voor goed nieuws. Geen positief nieuws, maar genuanceerd, volledig en relevant.
Wat denkt u?
p.s. Waar zitten die communicatiewetenschappers?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten